TR CU 041/2012 “Kimyasal Ürünlerin Güvenliği Hakkında”

Teknik Düzenlemesi, Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) tarafından hazırlanan ve kimyasal ürünlerin güvenliğini, sınıflandırmasını ve etiketlenmesini düzenleyen kritik bir belgedir.

Önemli Not: Bu teknik düzenleme, Avrasya Ekonomik Birliği’nin yasal çerçevesinde kabul edilmiş olmasına rağmen, yürürlüğe giriş tarihi birkaç kez ertelenmiştir. En son planlanan yürürlüğe giriş tarihi 2021 yılıydı, ancak süreçler devam ettiği için, kimyasal ürünlerin tescili konusunda güncel olarak AEB ülkeleri kendi ulusal mevzuatlarını (örneğin Rusya’da SGR veya Gümrük Birliği’nin diğer ilgili teknik düzenlemeleri) kullanmaktadır. Ancak, bu düzenleme gelecekteki temel yasa olacağı için, içeriği hayati önem taşır.

Aşağıda, TR CU 041/2012’nin amaçladığı kapsam ve getirdiği temel yenilikler yer almaktadır:

Temel Amaç ve Kapsam

TR CU 041/2012’nin temel amacı, kimyasal ürünlerin AEB pazarında serbest dolaşımını sağlamak ve aynı zamanda insan sağlığını, can ve mal güvenliğini, çevreyi ve mülkiyeti kimyasal risklerden korumaktır.

Kapsanan Ürünler

Düzenleme, AEB pazarında dolaşıma sunulan tüm kimyasal ürünleri kapsar. Bu, saf kimyasal maddelerden, karışımlara ve bileşiklere kadar geniş bir yelpazeyi içerir.

Kapsam Dışı Ürünler (Örnekler)

Regülasyon genellikle aşağıdaki gibi ürünleri kapsamaz, çünkü bu ürünler için ayrı AEB Teknik Düzenlemeleri mevcuttur:

  • Kozmetik ve parfümeri ürünleri (TR CU 009/2011 kapsamında)
  • İlaçlar ve veterinerlik ürünleri
  • Gıda, gıda katkı maddeleri ve gıda takviyeleri
  • Radyoaktif maddeler
  • Maden cevherleri
  • Nihai ürünün bir parçası olan ve kimyasal risk taşımayan ürünler

 

Getirilen Temel Yenilikler: REACH Benzeri Sistem

TR CU 041/2012, Avrupa Birliği’nin REACH (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması) sistemine benzer şekilde, kimyasal madde güvenliğini sağlamak için kapsamlı bir mekanizma kurmayı hedeflemektedir.

  1. Kimyasalların Sınıflandırılması ve Envanteri (Kayıt)

AEB pazarına sunulacak tüm kimyasal ürünlerin, piyasaya sürülmeden önce zorunlu olarak aşağıdaki aşamalardan geçmesi planlanmıştır:

  • Ulusal Kimyasal Envanter Oluşturma: AEB ülkelerinin pazarlarında zaten mevcut olan tüm kimyasalların kapsamlı bir listesi (envanteri) oluşturulmuştur. Bu, “Mevcut Kimyasallar Listesi” olarak adlandırılır.
  • Yeni Kimyasallar Tescili: Envanterde yer almayan ve pazara ilk kez sunulacak olan kimyasallar, “Yeni Kimyasallar” olarak kabul edilir ve piyasaya sürülmeden önce zorunlu Devlet Tescilinden (Registration) geçmelidir. Bu tescil, tüm risk değerlendirmelerini içerir.
  1. Sınıflandırma (Tehlike Belirleme)

Kimyasal ürünler, fiziksel, sağlık ve çevresel tehlikelere göre sınıflandırılmalıdır. Bu sınıflandırma, Birleşmiş Milletler’in Küresel Uyumlaştırılmış Sistemi (GHS) temel alınarak yapılır:

  • Fiziksel Tehlikeler: Patlayıcı, yanıcı, oksitleyici gibi tehlikeler.
  • Sağlık Tehlikeleri: Kanserojen, mutajen, üreme sistemine toksik, alerjen, tahriş edici gibi tehlikeler.
  • Çevresel Tehlikeler: Su kaynaklarına ve çevreye toksisite.
  1. Güvenlik Bilgi Formu (GBF / MSDS)

Sınıflandırılan her kimyasal ürün için, tüketicinin ve profesyonel kullanıcıların güvenliğini sağlamak amacıyla GHS formatına uygun bir Kimyasal Ürün Güvenlik Bilgi Formu (Safety Data Sheet – SDS) hazırlanması zorunludur.

  1. Etiketleme ve İşaretleme

Kimyasal ürünün ambalajı, belirlenen tehlike sınıflandırmasına uygun etiket ve işaretlemeleri içermelidir:

  • Piktogramlar: GHS uyarınca standart tehlike piktogramları.
  • Uyarı Kelimeleri: “Tehlike” veya “Uyarı” gibi.
  • Risk ve Önlem İfadeleri: Ürünün tehlikesini açıklayan ve güvenli kullanım talimatlarını veren ifadeler.
  • Etiket dili, ürünün satıldığı AEB ülkesinin resmi dili olmalıdır.

 

Uygunluğun Onaylanması (Belgelendirme)

TR CU 041/2012, kimyasal ürünlerin güvenliğini kanıtlamak için iki ana uygunluk teyidi mekanizması öngörmüştür:

  1. Devlet Tescili (SGR): Yeni kimyasallar ve en yüksek tehlike sınıfına giren (kanserojen, mutajen veya üreme için toksik) mevcut kimyasallar için zorunludur. Bu, ürünün bilimsel olarak risk taşımadığını gösteren en kapsamlı onaydır.
  2. Uygunluk Beyanı (EAC Deklarasyonu): Düşük riskli diğer tüm kimyasallar için yeterlidir. Üretici veya ithalatçı, ürünün teknik düzenlemeye uygunluğunu beyan eder.

Bu düzenlemenin tam olarak yürürlüğe girmesiyle, AEB’ye kimyasal ürün tedarik eden tüm yabancı üreticilerin, ürünlerini AEB’deki bir yetkili temsilci aracılığıyla tescil ettirmesi ve tüm sınıflandırma, etiketleme ve dokümantasyon gerekliliklerini yerine getirmesi gerekecektir.