TR CU 015/2011″Tahıl Güvenliği Hakkında”

Avrasya Ekonomik Birliği (eski adıyla Gümrük Birliği) ülkelerinde (Rusya, Kazakistan, Belarus, Kırgızistan, Ermenistan) tahıl ve tahıl ürünlerinin piyasaya sürülmesi ve serbest dolaşımı için belirlenen temel güvenlik gerekliliklerini kapsayan bir standarttır.

Bu teknik düzenleme, ithalat ve ihracat dahil olmak üzere, bu ülkelerin pazarına sunulan tahıl ürünlerinin insan sağlığı ve güvenliği için risk oluşturmamasını sağlamayı amaçlar.

Temel Kapsam ve Amaç

TR CU 015/2011, gıda olarak, yem olarak veya tohumluk materyal olarak kullanılan tahıllar ile bunların işlenmesi sonucu elde edilen ürünlerin güvenliğine ilişkin minimum zorunlu gereklilikleri belirler.

Düzenlemenin Kapsadığı Ürünler (Örnekler)

  • Buğday
  • Çavdar
  • Arpa
  • Yulaf
  • Mısır
  • Pirinç
  • Baklagiller (fasulye, nohut, mercimek vb.)
  • Yağlı tohumlar (ayçiçeği, kolza tohumu vb.)
  • Bu tahıllardan elde edilen un, irmik, kepek gibi işlenmiş ürünler.

Temel Güvenlik Gereklilikleri Nelerdir?

Bu standart, tahıl ürünlerinin güvenliğini sağlamak için çeşitli alanlarda zorunlu kurallar getirir:

  1. Mikrobiyolojik Güvenlik: Tahıllardaki zararlı mikroorganizmaların (bakteriler, mayalar, küfler) izin verilen limitler dahilinde olmasını gerektirir.
  2. Kimyasal Güvenlik:
    • Toksik Elementler: Ağır metaller (kurşun, kadmiyum, arsenik vb.) gibi zehirli elementlerin içeriği sınırlandırılır.
    • Pestisit Kalıntıları: Tarım ilacı kalıntılarının maksimum kalıntı limitlerine (MRL) uygun olması gerekir.
    • Mikotoksinler: Küfler tarafından üretilen ve sağlığa zararlı maddeler olan mikotoksinlerin (örneğin, aflatoksin, zearalenon, deoksinivalenol) seviyeleri kontrol edilir.
    • Radyonüklitler: Radyoaktif maddelerin izin verilen seviyelerde olması zorunludur.
  3. Depolama ve Taşıma Güvenliği: Tahılların insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde depolanması, taşınması ve işlenmesi için hijyen ve güvenlik kurallarını içerir.
  4. Etiketleme Gereklilikleri: Ürünün doğru bir şekilde tanımlanması, içeriği ve menşei hakkında doğru bilgi verilmesi zorunludur. Bu, ayrıca TR CU 022/2011 “Gıda Ürünlerinin Etiketlenmesi” ile de uyumlu olmalıdır.

Uygunluğun Onaylanması (Belgelendirme)

Avrasya Ekonomik Birliği pazarına sunulacak tahıl ürünlerinin bu teknik düzenlemeye uygunluğu mutlaka teyit edilmelidir. Bu teyit süreci, ürünün türüne ve kullanım amacına göre iki ana şekilde yapılır:

  1. Uygunluk Beyanı (Declaration of Conformity – EAC Deklarasyonu)

Tahıl ürünlerinin büyük çoğunluğu için uygunluk, EAC Deklarasyonu ile onaylanır. Bu, üreticinin veya yetkili temsilcisinin, ürünün teknik düzenleme gerekliliklerini karşıladığını beyan ettiği belgedir. Bu beyan, akredite laboratuvarlarda yapılan test sonuçlarına dayanır.

  1. Uygunluk Sertifikası (Certificate of Conformity – EAC Sertifikası)

Bazı özel tahıl ürünleri (örneğin bebek maması için tahıllar veya özel diyet amaçlı ürünler) için EAC Sertifikası alınması gerekebilir. Sertifika, akredite bir belgelendirme kuruluşu tarafından verilir ve daha sıkı bir uygunluk onayı sürecini temsil eder.

Not: Uygunluk onayı alındıktan sonra, ürünler Avrasya Ekonomik Birliği’nin tek pazarlama işareti olan EAC işareti ile işaretlenir ve bu ülkelerde serbestçe dolaşıma girebilir.

İlgili Diğer Teknik Düzenlemeler

TR CU 015/2011 sadece tahılın kendisine odaklanır. Ancak tahıl ürünleri gıda zincirinin bir parçası olduğu için, başka teknik düzenlemelerle de uyumlu olmak zorundadır, örneğin:

  • TR CU 021/2011 “Gıda Ürünlerinin Güvenliği Hakkında”: Tüm gıda ürünleri için genel güvenlik gerekliliklerini içerir.
  • TR CU 022/2011 “Gıda Ürünlerinin Etiketlenmesi Hakkında”: Etiketleme kurallarını belirler.